Chu Trầm Nguyên Minh – tâm cảnh mùa chinh chiến

Chu Trầm Nguyên Minh

tâm cảnh

mùa chinh chiến

 

viết tặng anh Chu Trầm Nguyên Minh

Image 

 

Chiến tranh không chỉ là khói và lửa. Cái dai dẳng của chiến tranh chính là những dư chấn ngầm cùng những âm ba dai dẳng trong từng thân phận con người từng trải qua cơn cuồng nộ của cuộc chiến đó. Những người thuộc thế hệ giữa thế kỷ 20 trải nghiệm những nỗi niềm đau qua nhửng cuộc chiến bi hùng và trái tim họ chưa từng lành lại.

 

Phần đông độc giả chỉ quen với một Chu Trầm Nguyên Minh, thi sĩ của giòng thơ tình lãng mạn, điển hình là bài thơ nổi tiếng Lời Tình Buồn, được phổ nhạc bởi Nhạc Sĩ Vũ Thành An. Ít người biết đến những bài thơ nói về thân phận con người giữa cuộc chiến khốc liệt mà anh cũng là một nạn nhân.

 

Năm 1943 Chu Trầm Nguyên Minh ra đời, cuộc chiến Việt Nam đang bước vào giai đoạn quyết liệt của phong trào kháng Pháp. Trần Đức Tâm (CTNM) ở cùng mẹ và 5 chị em tạiPhú Bình, Hàm Liêm một vùng ngoại ô Phan Thiết. Suốt một thời gian dài anh chưa từng hưởng hương vị ngọt ngào của tuổi  thơ. Chiến tranh đã đồng hành với lứa tuổi thơ anh với đủ ngậm ngùi cay đắng. Người cha từ bưng biền trở về nhà đập nát tan nhà chỉ vì không muốn giặc Pháp lấy làm đồn lũy

 

Cha về, đập nát cơ ngơi

Bỏ đi để lại một trời vỡ tan

Mẹ lại đùm túm lên đàng

Theo cha, theo mãi tan hoang cửa nhà

(CTNM, Hầm Đá)

 

         Theo kháng chiến đến 1947 thì cha bị Pháp giết trong trận càn ở Rãy Nổ,  Rừng Già, Xóm Rơ, Ninh Thuận. Lớn lên, CTNM học hành, thích nghi với cuộc rượt đuổi chiến chinh. Anh thay họ chôn giấu quá khứ kháng chiến của người cha, bắt đầu tự thân lập nghiệp với tên mới : Phạm Minh Tâm. Và bắt đầu một chuyến hành hương dai dẳng trên quê hương tan nát

 

Súng thù đã nổ trên non

Rừng kia nào thể mắt con trông vời

Cha đi từ ấy phương trời

Tuổi con ở lại giữa đời lửa bom

Đèn chong mắt nhớ chiều hôm

Tình con vọng tưởng núi buồn mộ cha

(CTNM, Thư cho Cha, Hành lang vĩnh biệt )

 

Sau cha chết vài năm, CTNM chồng tiếp tang mẹ, cũng đau thương như cái chết của cha:

 

Khi con về đó muộn màng

Mẹ từ dương thế khói vàng lung linh

Thuyền đưa bến vắng vô tình

Sầu con ở lại riêng mình nôi xưa

Buổi về hồn Mẹ hay chưa ?

Chiều trên đồng vắng ai đưa sang bờ ?

Lệ con dõi bóng mịt mờ

Nguyện xin cầu nhẹ ván thiêng Mẹ về .

 (CTNM, Thư cho mẹ, Hành lang vĩnh biệt}

 

Ruỗi dài theo cuộc chiến tranh nhàm chán, những đường tên mũi đạn truy đuổi dân thường như một cuộc săn vô cùng tận, và cuộc đời chỉ còn quanh mình lửa bom cùng đống tro tàn lụi

Trưa ngồi trên định mệnh
Trôi theo bờ lênh đênh
Ý đã mùi đau khổ
Tay hụt cẳng lỡ lầm
Còn gì cho đời sống
Còn gì cho mai sau
Thôi tay chào thượng đế
Kiếp lưu đày lao đao

(CTNM, Chim ca và mặt trời)

 

Cái mõi mệt và nặng nề của không khí đó đã ôm choàng thân phận mọi người. Bài thơ Năm Mới của CTNM ra đời như một lời than vãn nhân sinh giữa cõi mịt mù, giữa giao mùa cũ mới của năm, một năm mới không trông đợi, không chút lời ước vọng ngoài muộn phiền, ngoài nhọc nhằn tuôn đổ từng ngày và chiêu niệm những người thân xa khuất: 

Hãy thắp giùm anh nén hương

Gọi hồn những người đã khuất

Những người đã bỏ anh lại một mình

Với đời mồ côi lệ đắng

Với nỗi chua cay nát lòng

Hỡi em,kẻ đã thề nguyện tân tòng

Chung một đời nghèo khó

(CTNM, Năm Mới)

 

Theo tiết mùa, năm lại nối năm. Cái gọi là tân niên chỉ là thông lệ. Giữa bối cảnh đậm đặc khói súng nào ai có chút tâm trạng mừng vui chờ đợi xuân sang, có chăng chỉ nơi thị thành phồn hoa tiếng súng chưa kịp dội về. Người từ chiến trận trở về thành phố thấy mình  lạc lỏng với xã hội chung quanh. Thế giới nào anh đã sống và thế giới nào anh đang là?

 

Bây giờ Sài Gòn đồng thanh reo hò

Mùa Xuân đậu trên lầu cao và đường phố

Em còn gì để tặng anh

Ngoài cuộc đời mồ côi bỏ lại

Cậu còn gì để tặng các cháu

Ngoài tiếng súng làm pháo đì đùng

Và anh còn gì cho em

Ngoài niềm đau hiện diện vô cùng

(CTNM. Trong căn nhà mùa xuân)

 

Có một mùa xuân nào đó, lâu rồi không còn thấy lại. Chung quanh bây giờ chỉ là một cuộc tang thương. Con người chấp chới cuốn theo cơn bão lốc nộ cuồng, chẳng còn kịp hình dung nổi diện mạo tương lai

 

Mùa xuân đến rồi đó

Em tóc xỏa soi gương

Thấy ngày vỡ tan hoang

Thấy đêm đầy nước mắt

 

Mùa xuân đến rồi đó

Trên vai tình giá băng

Súng đã đưa tay chào

Bom đã gầm hạnh phúc

Đạn đã xé hình hài

Thôi cùng đường hy vọng

Thôi cùng đường tương lai

(CTNM, Trong mùa Xuân lửa đỏ)

        

Một ngày về thành phố

Ngồi trên ghế đá và mở mắt nhìn

Một chiếc xe qua

Hai chiếc xe qua

Mọi người vui như không

Mọi người chơi sung mãn

Mọi người xum xuê với hạnh phúc mình

Mọi người cười

Mọi người khóc

Mọi người dửng dưng

Mọi người không biết ngoài kia súng đang nổ

Và bao nhiêu người đang chết

Ôi một ngày về

Một ngày chua xót vô biên.

(CTNM, Một ngày về thành phố)

 

Ai chưa từng đi qua thời lửa đạn sẽ không cảm nhận được sự cô đơn và tuyệt vọng của con người bị vùi dập trong tận cùng khổ ách của tai ương do chiến tranh gieo rắc. Nhất là những bà mẹ tiễn từng đứa con đi vào cõi chết. Trong vô vọng, họ chỉ biết nguyện cầu cho từng đứa vượt qua từng ngày được tròn vẹn bình an. Tất cả lời kinh chỉ vẫn là lời kinh và thực tại vẫn phũ phàng phô bày :

 

Mẹ giang hai tay trên giòng sông đỏ

Mẹ nhìn lửa thiêu đạn xé hình hài

Mẹ cúi xin con thôi nhòa nước mắt

Mẹ cúi xin người còn chút yên vui

 

Mẹ khóc cho con thân bày quạ rĩa

Mẹ khóc cho mẹ luống tuổi đã cùng

Mẹ cúi xin cây, cây đừng trút lá

Mẹ cúi xin vườn, vườn ngát hương hoa

 

Mẹ khóc cho con lỡ cuộc làm người

Mẹ khóc cho mẹ hồi chung đã đến

(CTNM, Nước mắt Mẹ)

 

Trái tim này em trao cho anh

Có nước mắt người em, tiếng khóc người mẹ

Thôi những chuyện thần tiên xưa không còn

Em dỗ giấc mơ bằng gì

Ngoài niềm đau đang hồi hung hãn

(CTNM, Với người đi trước)

 

Như một kẻ tuyệt vọng mòn mắt dõi tìm miền đất hứa, chỉ thấy quanh ngày khó nhọc và tang thương trĩu nặng nỗi đời. Vượt qua chăng những ngày tháng tới người chẳng muốn tiếp tục niềm mơ. Đành thân trôi thả lênh đênh thở than cho một kiếp mệt nhoài

 

Đời ta như cỏ dại

Vắt ngang kè đá khô

Lửa đốt quanh bốn mùa

Thân đã vàng héo úa

Ngẫm lại quá khứ mình

Chưa một lần hạnh phúc

 

Đời ta như cuốc than

Đêm rã giọng gọi hoài

Không một lời âm vọng

 

Làm kẻ lạ muôn  năm

Đi trong cuộc tình người

CTNM, Ngẫm mình)

 

Chân qua đó khúc vui buồn

Sông kia nước lặng từ nguồn ấu thơ

 

Tuổi tôi ghé bến tình cờ

Giữa dòng trôi nổi đôi bờ bóng xa

 

Cành tôi một thủa héo nhòa

Những sương với nước mắt đòi đoạn cơn

 

Đời kia quán trọ cô đơn

Với tôi một bóng chờn vờn quanh nhau

(CTNM, Về giòng sông tuổi thơ)

Và thả trôi, buông trôi theo ngọn gió hanh hao đời. Cuộc binh biến có ra gì thân thế, cõi trầm luân chỉ có một chỗ dừng. Cõi người sao quá đỗi lênh đênh

 

Đường tôi dốc đổ bon bon

bánh kia mỏi kiếp luân hồi rơi nhanh

đến đây một buổi cam đành

buông cương ngựa hí lộ tanh máu người

 

Huyệt tôi dọn sẵn cuối đường

lúc nghiêng thân nặng cõi trần gian đau

là khi vĩnh viễn tôi về

tay đưa vốc cháo lú mê kiếp ngừoi

(CTNM, Kiếp người)

 

Gần bốn mươi năm sau tàn cuộc chiến, CTNM lại bước vào cuộc chiến của căn bệnh trầm kha. Dù anh có tự giễu cợt mình bằng những bài thách đố cùng tử thần, nhưng cũng chỉ là những cố gắng mệt nhoài không cân sức sau hơn nửa đời vùi dập linh đinh

 

ta và ngươi đã so tài cao thấp

ngươi đã thua chạy “mất dép” rồi mà

sao hôm nay lại tìm ta

vai còn mang súng, tay hoa, tay cờ

hoa kia ngươi cắm lên mồ ?

cờ kia ngươi phất đến giờ biệt ly ?

ta cười,  cũng khóc đôi khi

       “khè”  ta kiều đó có gì là oai

(CTNM, Viết tiếp ở phòng MRI)

 

Chút thân thương dụm dành từ ngày cũ chỉ còn lại tình bạn một đời chia sẻ buồn vui. Phải chăng đó cũng là niềm tin cuối cùng để CTNM dốc cạn sinh lực dành cho trận chiến sau cùng, trận chiến sinh tồn chỉ có mình anh phải giành giật chút thời gian còn lại bên đời, một cõi đời đã quá quạnh hiu

 

Ra đi còn ngoảnh nhìn đời

Lô nhô bè bạn bên trời trông theo

Thôi đành gạt nước mắt rơi

Lời thương xin gởi gió ơi mang giùm

(CTNM, Viết tiếp ở phòng MRI)

 

Đặng Châu Long

28-11-2013

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s